A chegada dos restos do heroe local, Manuel Lois García o Soldado Lois, o martes 29 de xuño de 1965 non só sería o evento máis
importante dese ano senón de toda a década dos anos 60.
Previamente desde maio levantouse na parede
norte do cemiterio un mausoleo,
proxectado polo escultor Pedro Fernández Navarro. O punto focal sería unha
estatua de bronce de 1,61
metros que representaba a un Lois estilizado saíndo
dunha letra "V" (de vitoria), sostendo unha áncora, en posición
ascendente cara ao ceo. Esta estatua foi fundida polo mestre Martínez no Ramo
de Armas Navais.
O alcalde de Ordes, Juan Liñares Castro, trasladouse a San Fernando (Cádiz) desde onde
acompañou á ambulancia que trouxo os restos mortais de Manuel Lois García. Ás
11 e media da mañá dun día de sol brillante chegou á vila que estaba repleta de
militares preparados para renderlle homenaxe e de moitísima xente desexosa de
contemplar o acto.
A maior autoridade era capitán xeneral do
Departamento Marítimo do Ferrol, almirante Rafael Fernández de Bobadilla. Acompañábano o comandante xeneral do Arsenal
vicealmirante Miguel Ángel García-Agulló y Aguado, o subgobernador militar da
Coruña xeneral José Mosquera Palleiro, o xefe do Estado Maior do Departamento
almirante Cadarso, o xefe do Sector Aéreo de Galicia coronel Torres Prol e o
coronel xefe do Terzo Norte de Infantería de Marina Manuel Auz Trueba. Estaban
tamén o secretario xeral do Goberno Civil da Coruña Marcos Hidalgo, o
vicepresidente da Deputación provincial Manuel López Sendón e os alcaldes do
Ferrol, Rogelio Cenalmor, e de Santiago, Francisco Luis López Carballo.
Seis infantes de Marina fixéronse cargo do
féretro e levárono aos ombreiros ata un punto situado fronte ao altar levantado
na "súa" Alameda. Deu comezo a misa oficiada por un capelán
castrense. Nun sitial de honra estaba o bispo auxiliar de Santiago Miguel Novoa Fuente, mentres as autoridades ocupaban unhas tribunas levantadas
para a ocasión. Alén dos soldados, entre os presentes había un grupo de
sobreviventes do cruceiro Baleares acompañados dos seus familiares e a HMVC -Hermandad de Marineros Voluntarios de la
Cruzada- (que despois aproveitarían para desprazarse ata Santiago en
peregrinación). Antes de empezar cantouse a Oración
Marinera e ao final a Salve Marinera.
Comezou logo a homenaxe onde se deu lectura á
orde na que se lle concedía a Lois a Cruz Laureada de San Fernando, que foi
imposta ao féretro a título póstumo. Un oficial leu o relato da acción heróica
e logo houbo discursos do coronel de Infantería de Marina, do alcalde Juan
Liñares (con chaqueta branca de uniforme) e do capitán xeral do Departamento. Despois
chegou o esperado momento do desfile das tropas pola avenida Alfonso Senra, que
as autoridades presenciarón desde a balconada do concello.
Loxicamente a conclusión tivo lugar no
cemiterio onde se procedeu a introducir os restos na súa tumba, sobre a que
depositou unha coroa a HMVC.
E así rematou un evento que sería lembrado
durante moitos anos.
