Un foro de 1793

  Entre a documentación que conserva a familia Mosquera dos seus antergos hai varias escrituras de finais do século XVIII, entre elas un foro outorgado na cidade da Coruña e con data de 28 de setembro de 1793, do que imos coñecer algúns interesantes detalles.

 

O FORISTA (a persoa que outorgaba o foro) era don Antonio María Osorio y España, un nobre veciño da cidade da Coruña, fillo de José Micael Osorio y Ribadeneiyra e Mª Vicenta Antonia de España Luna Mera y Ulloa (nada menos!). Entre os títulos que figuran no documento están: señor de Castroverde, Pena Pozos, Couso e Maceda, Torre de Parada* e outros. Este nobre, como sucesor do seu avó Antonio Vicente de España y Luna, era "llevador y pseedor" dun lugar e casa en Vilaverde, na aparroquia de Santa María de Ordes, que pertencía á xurisdición de Folgoso (faltaban catro décadas para que se crearan os concellos constitucionais). Non obstante o "dominio directo" do lugar e de toda a xurisdición era do Conde de Altamira (entón don Vicente  Joaquín Osorio de Moscoso y Guzmán).

O FOREIRO (a persoa que recibía o foro) era don Francisco del Río García, fillo de Rosendo del Río (Buscás 1708-1777) e Antonia García (Poulo ou Buscás 1719-1802). Francisco tiña certa posición pois era presbítero e capelán numerario dos Correos Marítimos da cidade e porto da Coruña. Tiña varios irmáns: Josefa, Rosendo, María, Benito e Agustín del Río García. Como Francisco residía na Coruña o colono sería Domingo Carballido (1730-1809) casado con Dominga Villaverde (1732-1795) e pai dun dos seus cuñados.

A RENDA eran 22 ferrados de trigo anuais, 6 para o Conde de Altamira e os outros 16 para don Antonio Mª Osorio, todos na medida do país e libres de mala semente. Estes 16 ferrados serían pagados na casa e torre de "Zercedo", ou sexa no lugar de Cercedo na parroquia de Pereira.

A DURACIÓN do foro serían "las vidas y voces de tres señores Reyes que junto con el Rey y señor actual Don Carlos quarto (que Dios guarde), vivan y reinen en esta corona y Monarquía de España, hasta ser fenecidos y acabados".

 

Algunhas frases do documento: "Ninguna persona le ynquiete ni perturbe, pena de treinta ducados" [...] "casa terreña en que biben Domingo y Gregorio Carballido por la que le hize andar y pasear, abrir y cerrar sus puertas, y della le entregué en sus manos tierra, barro, madera y ¿...?, y habiendo pasado a la era de majar fruto..

 

  As escrituras describen unha casa "arruinada de paredes y de techo" no lugar de "Villaverde de Arriba", cos seus arrimos, cunha horta polo leste "cerrada sobre si" pola que discorre o rego que conduce as augas da Fonte Ignacia. Todas as construcións estaban na mesma situación que na actualidade, pero tendo sido reconstruída a casa da familia Mosquera varias veces desde esa data.

 

 

  Noutra escritura datada en 1795 don Francisco del Río solicitou "aprehensión judicial" (xa pactada no foro de 1793) dos devanditos bens. Foille concedida o 20 de maio de 1795 por don Antonio Fernández, xuíz ordinario da xurisdición de Folgoso. Un ano despois, en 1796, don Francisco transmitiu os seus dereitos á súa irmá Josefa del Río García e ao seu marido Gregorio Carballido.

  Gregorio Carballido Villaverde, nacido en Vilaverde sobre o ano 1753 e marido de Josefa, falecería no lugar de Mañufe (Mercurín) asasinado polos soldados franceses o 12 de xuño de 1809. O matrimonio tivo 5 fillos, sendo o maior Antonio Carballido del Río (1788-1859) que casou con Úrsula Liñares García Urcela (1788-1853), procedente de Santa María de Arcai, coa que tería polo menos 10 fillos: os Carballido Liñares.

  Ángela Agustina Carballido Liñares casaría con Antonio Mosquera Bermúdez (1815-1883) procedente da Pedreira (Leira), que sería o patriarca dos Mosqueiras de Vilaverde. 

FONTE: Julio Lino Mosquera

 

* A "Torre de Parada" estaba a carón do lugar no que agora está a Casa Grande, polo que probablemente todo o lugar pertencía a don Antonio Mª Osorio. Esa torre foi vendida a Couselo e reedificada.