martes, 24 de marzo de 2026

Fieitos da comarca

  Os fentos -na nosa comarca sempre se lles chamou fieitos- son plantas moi primitivas que naceron antes de que se "inventaran" as flores, pero o que si apareceu con eles foi a lignina (a madeira), así que son o equivalente aos primeiros vertebrados do reino animal.
  Como gustan de sitios húmidos Galicia é unha zona onde abundan moito. De feito hai máis de 70 especies diferentes. Na nosa comarca non sei as que pode haber, pero as habituais e facilmente observables son cinco.
 
 
O rei indiscutible é Pteridium aquilinum, o fieito de monte.
Encántanlle os solos ácidos, non os calcarios, así que aquí está na súa salsa. Antigamente era abundantísimo porque formaba parte do sotobosque dos piñeirais, pero hoxe non lle vai tan ben cos eucaliptais.
  Era moi apreciado como substituto da palla cando esta escaseaba ou non se quería gastar. Usábase para estrar as cortes, para axudar a acender o lume da lareira e tamén para chamuscar a pel dos cochos sacrificados na matanza (así desaparecían os pelos e o coiro separábase máis facilmente da graxa). Máis atrás, no século XIX, tamén se empregaban as súas cinzas para facer lixivia e a súa raíz moída como remedio contra os parásitos intestinais e como purgante.
 
  Se abandonamos o monte e nos achegamos a ríos e regatos aumenta a variedade. Na ribeira do regato Mercurín podemos atopar outras catro especies.

Athyrium filix-femina, a fenta ou fento femia é moi abundante. Pode custar un pouco distinguilo do fento macho pero é un pouco máis suave ao tacto. É o preferido polos pescadores para poñer no fondo dos seus cestos e así conservar as troitas durante todo o día.
Dryopteris filix-mas, o fieito macho, é máis grande e normalmente dunha cor verde un pouco máis escura. Nalgunhas zonas era unha das herbas de San Xoán.
 
 
Blechnum spicant, o fento fero (lonchite en castelán), destaca por ter unhas follas estreitas que parecen en certo modo unha raspa de pescado e unha cor verde bastante escura.
Polypodium vulgare, fento dos valos ou fento das pedras e fieita na nosa comarca, como o seu nome indica medra en pedras ou árbores situadas en zonas húmidas.
Nota: as 4 fotos están feitas no Paseo do Río Mercurín.
 

No hay comentarios:

Publicar un comentario